05 Sep Η αλλαγή στο Internet από το «σερφάρισμα» στην τεχνητή νοημοσύνη
Υπήρχε μια εποχή που λέγαμε ότι «μπαίνουμε στο Internet». Ανοίγαμε τον υπολογιστή, περιμέναμε να συνδεθεί και στη συνέχεια ξεκινούσε το γνωστό «σερφάρισμα». Πηγαίναμε από ιστοσελίδα σε ιστοσελίδα, ακολουθούσαμε συνδέσμους, αποθηκεύαμε αγαπημένες σελίδες και πολλές φορές καταλήγαμε να διαβάζουμε κάτι εντελώς διαφορετικό από αυτό που αρχικά αναζητούσαμε.
Σήμερα, η σχέση μας με το Internet είναι πολύ διαφορετική. Το smartphone μάς κρατά συνεχώς συνδεδεμένους, οι εφαρμογές έχουν αντικαταστήσει πολλές επισκέψεις σε ιστοσελίδες και οι αλγόριθμοι επιλέγουν μεγάλο μέρος του περιεχομένου που βλέπουμε. Τώρα, η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει ξανά την περιήγηση στο Internet, αφού σε αρκετές περιπτώσεις δεν χρειάζεται καν να αναζητήσουμε και να ανοίξουμε διαφορετικές σελίδες για να βρούμε αυτό που θέλουμε.
Πώς φτάσαμε όμως από το κλασικό «σερφάρισμα» σε ένα Internet στο οποίο μπορούμε απλώς να περιγράψουμε τι χρειαζόμαστε;
Όταν πραγματικά «σερφάραμε» στο Internet
Στα πρώτα χρόνια του World Wide Web, η πλοήγηση ήταν πολύ πιο κυριολεκτική. Οι μηχανές αναζήτησης δεν είχαν τις σημερινές δυνατότητες και οι χρήστες βασίζονταν περισσότερο σε καταλόγους ιστοσελίδων, portals, bookmarks και συνδέσμους που έβρισκαν μέσα σε άλλες σελίδες. Ένα link μπορούσε να οδηγήσει σε ένα άλλο site και από εκεί σε ένα τρίτο, δημιουργώντας την αίσθηση μιας πραγματικής εξερεύνησης.
Οι ίδιες οι ιστοσελίδες ήταν πολύ διαφορετικές. Αποτελούνταν κυρίως από HTML, κείμενο, συνδέσμους και σχετικά μικρές εικόνες, αφού οι χαμηλές ταχύτητες σύνδεσης δεν επέτρεπαν πολλά περισσότερα. Forums, chat rooms και αργότερα προσωπικά blogs αποτελούσαν σημαντικό μέρος της διαδικτυακής ζωής, ενώ κάθε website είχε συχνά πολύ πιο ξεχωριστή εμφάνιση και τρόπο πλοήγησης. Το «σερφάρισμα στο Internet» ήταν λοιπόν μια αρκετά καλή περιγραφή αυτού που κάναμε. Δεν γνωρίζαμε πάντοτε πού ακριβώς θα καταλήξουμε και σημαντικό μέρος της εμπειρίας ήταν η ίδια η εξερεύνηση.
Οι μηχανές αναζήτησης άλλαξαν τον τρόπο που βρίσκουμε πληροφορίες
Η ανάπτυξη των μηχανών αναζήτησης και ιδιαίτερα η κυριαρχία της Google άλλαξαν σταδιακά αυτή τη συμπεριφορά. Δεν χρειαζόταν πλέον να γνωρίζουμε τη διεύθυνση μιας ιστοσελίδας ή να ακολουθούμε μια σειρά από links. Γράφαμε αυτό που ψάχναμε και μπροστά μας εμφανίζονταν οι σελίδες που θεωρούνταν περισσότερο σχετικές με την αναζήτησή μας.
Αυτό δημιούργησε μια νέα συνήθεια που παραμένει ισχυρή μέχρι σήμερα. Αντί να ξεκινάμε από κάποια συγκεκριμένη ιστοσελίδα, ξεκινάμε από μια αναζήτηση. Ψάχνουμε μια συνταγή, ένα προϊόν, μια είδηση ή την απάντηση σε μια απορία και στη συνέχεια επιλέγουμε ποιο αποτέλεσμα θέλουμε να επισκεφθούμε.
Η αλλαγή επηρέασε και τις ίδιες τις ιστοσελίδες. Η εμφάνισή τους στις μηχανές αναζήτησης απέκτησε τεράστια σημασία και ολόκληρος ο κλάδος με υπηρεσίες SEO αναπτύχθηκε γύρω από την προσπάθεια να γίνεται το περιεχόμενο πιο εύκολο να εντοπιστεί και να κατανοηθεί από τις μηχανές αναζήτησης.
Οι ιστοσελίδες έγιναν πολύ πιο γρήγορες και σύνθετες
Μια σύγχρονη ιστοσελίδα μπορεί να περιλαμβάνει εικόνες υψηλής ανάλυσης, βίντεο, animations, διαδραστικούς χάρτες και λειτουργίες που κάποτε θα απαιτούσαν ξεχωριστό πρόγραμμα. Παρόλο που μεταφέρει πολύ περισσότερα δεδομένα, στις περισσότερες περιπτώσεις περιμένουμε να εμφανιστεί στην οθόνη σχεδόν αμέσως.
Οι ταχύτερες συνδέσεις έπαιξαν φυσικά σημαντικό ρόλο. Από τις dial-up συνδέσεις περάσαμε στο ADSL και στη συνέχεια στις οπτικές ίνες, ενώ στα κινητά τα δίκτυα 4G και 5G επιτρέπουν ταχύτητες που κάποτε δεν είχαμε ούτε στον σταθερό υπολογιστή. Ταυτόχρονα όμως εξελίχθηκαν και οι τεχνολογίες πίσω από τις ιστοσελίδες.
Τα CDN επιτρέπουν στο περιεχόμενο να παραδίδεται από servers που βρίσκονται πιο κοντά στον επισκέπτη, το caching περιορίζει την ανάγκη να φορτώνονται ξανά τα ίδια δεδομένα και τεχνικές όπως το lazy loading φορτώνουν εικόνες και άλλα στοιχεία μόνο όταν πραγματικά χρειάζονται. Νεότερες μορφές εικόνων, όπως WebP και AVIF, μπορούν επίσης να προσφέρουν υψηλή ποιότητα με μικρότερο μέγεθος αρχείου.
Οι browsers μετατράπηκαν σε ολόκληρες πλατφόρμες
Μεγάλη εξέλιξη έχει πραγματοποιηθεί και στους browsers. Τα προγράμματα περιήγησης δεν περιορίζονται πλέον στην εμφάνιση κειμένου και εικόνων μιας ιστοσελίδας. Chrome, Safari, Firefox, Edge και οι υπόλοιποι σύγχρονοι browsers μπορούν να εκτελούν εξαιρετικά σύνθετες εφαρμογές.
Η εξέλιξη της JavaScript, η αξιοποίηση της επιτάχυνσης από το hardware και τεχνολογίες όπως το WebAssembly επέτρεψαν να πραγματοποιούνται μέσα στον browser εργασίες που παλαιότερα απαιτούσαν εγκατάσταση λογισμικού στον υπολογιστή. Επεξεργασία φωτογραφιών και βίντεο, τηλεδιασκέψεις, παιχνίδια και εφαρμογές γραφείου μπορούν πλέον να λειτουργούν απευθείας μέσα σε μια καρτέλα. Κάπως έτσι άρχισε να γίνεται λιγότερο ξεκάθαρη και η διαφορά μεταξύ μιας ιστοσελίδας και μιας κανονικής εφαρμογής.
Το smartphone άλλαξε ολόκληρη τη λογική του Web
Η εμφάνιση των smartphones ήταν ίσως η σημαντικότερη αλλαγή μετά την εξάπλωση του ίδιου του Internet. Για πρώτη φορά είχαμε ουσιαστικά το διαδίκτυο μαζί μας όλη την ημέρα και δεν χρειαζόταν να καθίσουμε μπροστά σε έναν υπολογιστή για να συνδεθούμε.
Οι ιστοσελίδες έπρεπε φυσικά να προσαρμοστούν. Το responsive design επέτρεψε στην ίδια σελίδα να προσαρμόζεται σε διαφορετικά μεγέθη οθόνης και σταδιακά η λογική του mobile-first design έκανε το κινητό βασικό σημείο αναφοράς για τον σχεδιασμό πολλών websites. Τα menus άλλαξαν, τα κουμπιά έγιναν κατάλληλα για αφή και το περιεχόμενο οργανώθηκε για κάθετη πλοήγηση σε μικρότερες οθόνες.
Άλλαξε όμως και κάτι μεγαλύτερο στη συμπεριφορά μας. Σταματήσαμε ουσιαστικά να «μπαίνουμε» στο Internet. Το κινητό παραμένει συνδεδεμένο όλη την ημέρα, λαμβάνει ειδοποιήσεις και συγχρονίζει δεδομένα στο παρασκήνιο. Το Internet από μια δραστηριότητα έγινε μέρος της καθημερινότητάς μας.
Από τις ιστοσελίδες περάσαμε στις εφαρμογές
Μαζί με τα smartphones ήρθαν και οι εφαρμογές. Για πολλές υπηρεσίες που κάποτε θα επισκεπτόμασταν μέσω browser, σήμερα ανοίγουμε απευθείας ένα app. Social media, τραπεζικές υπηρεσίες, μουσική, χάρτες, ηλεκτρονικές αγορές και επικοινωνία έχουν σε μεγάλο βαθμό μεταφερθεί σε ειδικές εφαρμογές.
Το Web, ωστόσο, ακολούθησε τη δική του εξέλιξη. Οι Progressive Web Apps (PWA) μπορούν να προσφέρουν χαρακτηριστικά που θυμίζουν κανονικές εφαρμογές, όπως εγκατάσταση στην αρχική οθόνη, ειδοποιήσεις και λειτουργία ορισμένων δυνατοτήτων ακόμη και όταν η σύνδεση δεν είναι διαθέσιμη. Έτσι, τα όρια ανάμεσα σε website και εφαρμογή έχουν αρχίσει να γίνονται πολύ πιο δύσκολο να διακριθούν από ό,τι στο παρελθόν.
Τα social media έκαναν το περιεχόμενο να βρίσκει εμάς
Μέχρι ένα σημείο, όλες αυτές οι αλλαγές διατηρούσαν μια βασική αρχή του παλιού Internet. Εμείς αποφασίζαμε τι θέλαμε να βρούμε. Είτε γράφαμε μια διεύθυνση είτε κάναμε μια αναζήτηση, ξεκινούσαμε τη διαδικασία.
Τα social media άλλαξαν σημαντικά αυτή τη σχέση. Τα feeds των Facebook, Instagram, TikTok, YouTube και άλλων πλατφορμών χρησιμοποιούν αλγορίθμους για να αποφασίσουν ποιο περιεχόμενο είναι πιθανότερο να μας ενδιαφέρει. Δεν χρειάζεται να γνωρίζουμε εκ των προτέρων τι ψάχνουμε. Ανοίγουμε την εφαρμογή και το περιεχόμενο έρχεται σε εμάς. Ήταν μια μεγάλη μετάβαση από το «αναζητώ κάτι που με ενδιαφέρει» στο «ο αλγόριθμος προβλέπει τι μπορεί να με ενδιαφέρει». Και η τεχνητή νοημοσύνη πηγαίνει αυτή την ιδέα ένα βήμα παραπέρα.
Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει ξανά την περιήγηση στο Internet
Με εργαλεία όπως το ChatGPT και το Gemini, αλλά και με την ενσωμάτωση λειτουργιών AI στις μηχανές αναζήτησης και στους browsers, εμφανίζεται ένας εντελώς διαφορετικός τρόπος αναζήτησης πληροφοριών. Αντί να πληκτρολογούμε μερικές λέξεις-κλειδιά και να ανοίγουμε διαδοχικά αποτελέσματα, μπορούμε να διατυπώσουμε μια κανονική ερώτηση και να λάβουμε μια συγκεντρωτική απάντηση.
Η διαφορά φαίνεται περισσότερο στις σύνθετες αναζητήσεις. Κάποιος που οργανώνει ένα ταξίδι, για παράδειγμα, μπορεί να χρειαστεί να επισκεφθεί ιστοσελίδες για πτήσεις, ξενοδοχεία, αξιοθέατα, μετακινήσεις και καιρό. Ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να συγκεντρώσει πληροφορίες και να βοηθήσει στην οργάνωσή τους μέσα από μία συζήτηση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το Internet ή οι ιστοσελίδες παύουν να είναι απαραίτητα. Οι πληροφορίες εξακολουθούν να δημιουργούνται από ανθρώπους, επιχειρήσεις, οργανισμούς και εκδότες και να δημοσιεύονται στο Web. Αυτό που αρχίζει να αλλάζει είναι ο τρόπος με τον οποίο ο άνθρωπος φτάνει σε αυτές.
Από το «βρες μου» περνάμε σταδιακά στο «κάν’ το για μένα»
Το επόμενο στάδιο μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερο. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν περιορίζεται στην παρουσίαση πληροφοριών. Τα νεότερα συστήματα μπορούν να βοηθούν στην εκτέλεση εργασιών που απαιτούν πολλά διαφορετικά βήματα.
Αντί, για παράδειγμα, να αναζητά κάποιος δεκάδες προϊόντα και να ανοίγει διαφορετικά ηλεκτρονικά καταστήματα, μπορεί να ζητά από ένα AI εργαλείο να συγκρίνει συγκεκριμένες επιλογές σύμφωνα με τον προϋπολογισμό και τις ανάγκες του. Αντί να ανοίγει διαφορετικές σελίδες για να οργανώσει ένα ταξίδι, μπορεί να περιγράφει πού θέλει να πάει, πόσα χρήματα διαθέτει και τι θέλει να κάνει.
Η μεγάλη αλλαγή εδώ βρίσκεται στη σχέση μας με το Web. Μέχρι τώρα το Internet μάς έδινε πρόσβαση στα εργαλεία και εμείς πραγματοποιούσαμε τα απαραίτητα βήματα. Στη νέα εποχή, μέρος αυτής της διαδικασίας μπορεί να αναλαμβάνεται από την τεχνητή νοημοσύνη.
Θα σταματήσουμε να επισκεπτόμαστε ιστοσελίδες;
Οι ιστοσελίδες δύσκολα πρόκειται να εξαφανιστούν. Παραμένουν ο βασικός τρόπος με τον οποίο επιχειρήσεις, μέσα ενημέρωσης, δημιουργοί, δημόσιοι οργανισμοί και αμέτρητες υπηρεσίες δημοσιεύουν πληροφορίες και προσφέρουν λειτουργίες στο Internet. Αυτό που είναι πολύ πιθανότερο να αλλάξει είναι ο τρόπος με τον οποίο τις ανακαλύπτουμε και τις χρησιμοποιούμε.
Ήδη ένα μέρος των ερωτήσεών μας μπορεί να απαντηθεί χωρίς να επισκεφθούμε μια ιστοσελίδα. Στο μέλλον, η AI θα μπορούσε να λειτουργεί ακόμη περισσότερο ως ένα ενδιάμεσο επίπεδο ανάμεσα στον άνθρωπο και στο Web, αναζητώντας και οργανώνοντας πληροφορίες πριν αυτές φτάσουν στην οθόνη μας. Δεν σημαίνει απαραίτητα λιγότερο Internet. Μπορεί απλώς να σημαίνει λιγότερη χειροκίνητη περιήγηση στο Internet.
Από το «σερφάρισμα» σε μια διαφορετική σχέση με το Internet
Μέσα σε λίγες δεκαετίες περάσαμε από τις απλές HTML σελίδες και τις αργές συνδέσεις σε ένα Internet γεμάτο streaming, εφαρμογές, υπηρεσίες cloud και ιστοσελίδες που μπορούν να κάνουν πράγματα τα οποία κάποτε απαιτούσαν ισχυρό λογισμικό εγκατεστημένο στον υπολογιστή.
Η μεγαλύτερη αλλαγή, όμως, ίσως να μην είναι τεχνική. Είναι ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιούμε όλη αυτή την τεχνολογία. Πρώτα εξερευνούσαμε ιστοσελίδες, μετά μάθαμε να αναζητούμε ό,τι θέλουμε, στη συνέχεια οι αλγόριθμοι άρχισαν να επιλέγουν περιεχόμενο για εμάς και τώρα μπορούμε να ζητάμε από την τεχνητή νοημοσύνη να βρίσκει και να οργανώνει πληροφορίες. Το «σερφάρισμα στο Internet» περιέγραφε απόλυτα μια προηγούμενη εποχή του Web. Ίσως σε μερικά χρόνια να ακούγεται τόσο παλιό όσο ακούγεται ήδη σήμερα η φράση «θα μπω στο Internet».
No Comments